كورۋ: 343|جاۋاپ: 1

قاشقار جۅنۉندۅ

[جالعانىمدى كوشىرۋ]

408

تاقىرىپ

0

دوستلىرىم

1382

ءنومىر

بەكەت جاۋاپتىسى

Rank: 9Rank: 9Rank: 9

جولدانعان ۋاقىتى 2016-1-18 11:47:48 |بارلىق قاباتتى كورسەتۋ
قاشقار جۅنۉندۅ
قاشقاررايونۇ
قاشقاررايونۇ ەۋرو ازىيا ئىچكى قۇرعاقتىعىنىن ورتو بۅلۅگۉنۅ جايعاشقان بولۇپ ، جوڭگو ەلرەسپوبىلىكاسىنىن باتىش-چىعىش بۅلۅگۉ شئنجاڭ ۇيعۇر اپتونوم رايونۇنۇن تۉشتۉك-باتىشبۅلۉگۉنۅ جايعاشقان ، چىعىش ۇزۇندۇعۇ 71 گىرادۇس 39مەردىيان-79 گىرادۇس 52مەردىياندان ، تۉندۉك ۇيۇل35 گىرادۇس 28 مەردىياندان 40 گىرادۇس 16 مەردىيانورتوسۇنا جايعاشقان.
چىعىشتارابى تەكلىماكان قۇمدۇعۇ چىعىش تۉندۉگۉ اقسۇ ايماعىنىن كەلپىن وودانى، اۋاتوودانى مەنەن جالعاشقان بولۇپ باتىش تۉندۉگۉ قىزىلسۇۇ قىرعىز اپتونوم وبىلاستىنىنارتىشى شاارى ۇلچات وودانى، اقتوو وودانى مەنەن جالعاشقان بولۇپ چىعىش تۉشتۉگۉحوتەن ايماعىنن گۇما وودانى مەنەن جايعاشقان ، قاشقار ايماعىنىن باتىش بۅلۉگۉتاجىكىستان مەنەن تۇتاشقان باتىش تۉشتۉگۉ افعانىستان مامىلەكەتى، پاكىستانمامىلەكەتى مەنەن جاقىن بولۇپ چەگىرا سىزىعى جالپى ۇزۇندۇعۇ 880 كىلو مەتىر بولۇپايلاناسى قىرعىزىستان ، ۅز بەكىستان ، ئندىستان قاتارلۇۇ ۉچ ماملەكەت مەنەنجالعاشات ، قاشقار ايماعىنىن جالپى كۅلۅمۉ 16.2 مىڭ كۇۋادىرات كىلو مەتىر ، تۉندۉكچىعىش كەڭدىگى بوجومول مەنەن 750 كىلو مەتىر تۉشتۉگۉ مەنەن تۉندۉك ۇزۇندۇعۇ 535كىلو مەتىر .
قاشقار ايماعىنىن قىسقاچا تانىشتىرىلۇسۇ جالپى ابالى
حارىتاسۉرۅتۉ :
قاشقار شاارى:  بولسو مەكەنىبئزدىن ەڭ باتىش جاعىنداعى چەگارالاششاار بايىرقى اتى بايىرقى شاار دەپ اتالعان . تارىحتان قارعاندا ەڭ چوڭ ۅزگۅچۅلۉككۅەە بولعون 4 چوڭ شااردىن بئرى ، 2000جىلدىق تارىحقا ەە بولعون بايىرقى شاارۇشۇنداي ەلە شئنجاڭداعى ەكى چوڭ شااردىن بئرى ەسەپتەلەت .
ەۋروپامامىلەكەتتەرى تارابىنان ‹ چىعىش تارابىنداعى گوحار › دەپ ايتۇعا تاتۇقتۇ بولعون .قاشقار شاارى بولسو 1952-جىلى قۇرۇلعان بولۇپ جالپى كۅلۅمۉ 554.8 كۋادىرات كىلومەتىر بولۇپ 6 ايىل، 2 بازار ، بئر مايدان ، 4 رايون ئش بەجىرىش وردۇ بار ، جالپىنوپۇس سانى 70 مىڭ ( مۇنۇن ئىچىندە اقما نوپۇس سانى 15 مىڭ ) بۇل سان ۇيعۇرلاردىنەگىز قىلعان از ساندۇ بولۇپ جالپى نوپۇستۇن %82.8 تىن ەلەيىت ، ۇلۇتتۇقۅزگۅچۅلۉگۉ قويۇۇ ، سىز قاشقارعا بارباي تۇرۇپ شئنجاڭدىن چىنعى قووز- كۅركۅمدۉگۉنۉبئلىپ – سەزە البايسىز .
ەكونومىكا ۅزگۅچۅ رايون:
قاشقارشاارى جانا انىن ايلاناسىنداعى 8 مامىلەكەت قور سالىپ مامىلەكەتىبئزدىن باتىشقابولعون اچۇۇ زارىل ەشىگىن اچتى ،
ئىتىراگىيالىقوردۇ ەڭ نەگىز بولۇپ 1984-جىلى مامىلەكەت 2-داراجالۇۇ سىرىتقا قاراتا ەشىگىن اچۇۇوردۇ ، 1986-جىلى اتى ۅزگۅرتۉلۉپ جوڭگودوقۇ ۅزگۅچۅ – وزوت بولعون ساياقات رايونۇ2010-جىلى 5-ايدا بوربورۇ ۅكۉمۅت شئنجاڭ قىزمات مايەك جىينىندا چىنعى تۉردۅەكونومىكالىق ۅزگۅچۅ رايون قىلىپ بەكىتىلگەن .
ۇلۇتتۇق مادانئيات :
قاشقارشاارى بولسو ۇيعۇرلاردىن ۇلۇتتۇق مادانئيات بەشىگى ، ايتكەر جامەسى ، ئپارقانقابىرى ،قاتارلۇۇ تارىح مادانئياتى مامىلەكەت ئىچى-سىرتىنا داڭقىتتۇۇ جانا كۅركۅمبولعون بئيىك تەكچەلۉۉ ۉي-بۅلۅ تۇراق جايلارى وردو تۉسۉن العان بايىرقى ۇيعۇرۇلۇتتۇق مادانئي قۇرۇلۇشتارىنىن نەگىزگى قارينارى ، دۉنيۅگۅ داڭقىتتۇ بولعون ‹تۉركۉ تئلدەر دىۋانى › جانا ‹ قۇتاتقۇ بئلىك › بولسو ۇلۇتتۇق مادانئياتتىن اقىلپاراساتتىن قاينارى ، قويۇۇ بولعون مادانئياتتىن قازىناسى ، ۇلۇتتۇق مادانئياتىاياباي ۅزگۅچۅ بولعون تابئىيعى كۅرۉنۉش قاشقاردى دۉنيۅگۅ تانىتۇرداعى نەگىزدۉفاكتور بولۇپ ەسەپتەلەت.
ەكونومىكاداعى امالئي كۉچ:
قاشقار شاارى مامىلەكەتتىن باتىش جاعىنداعى چوڭ اچۇۇ مۅرتۉنۉ چىڭتۇتۇپ نەگىزدۉ تابئيعى بايلىعىنى چەچۉچۉ ئىستىراتىگىيگە ايلاندىرىپ ۅزۉنۉنقاسىيەتتۉ بولعون جەر جاعدايى مول بايلىقتارىنى تولۇق ايگەلەندىرىپ ۅنۉگۉسۉن بئرىنجىورۇنعا قويۇپ تەزدەن ئسلاات ەشىگىن اچۇۇعا قادام الىپ زور كۉچ مەنەن سىرىتقىەكونومىكانى ۅنۉكتۉردۉ،چوڭ شاار نەگىزدۉ قۇرۇلۇشتۇ بۉتۉرۉپ تەزدىكتە چوڭ جولبۅلۅكتۅرۉنۉ اچىپ سىرتقى سوودا ساقناسىنى جاراتتى جانا ەمپورت – ەكىسپورت بازاسىىنقۇردۇ ۇشۇ مەنەن قوومدۇن ەكونومىكاسى ۇچقانداي ۅنۉكتۉ ، 2009-جىلى جالپى چىنعىئشتەپ چىعارۇۇ قىمباتى 72.93 مىليارت يۇان ، كەرەكتۅچۉلۅردۉن پارچا ساتىپ الۇۇسومماسى 32 مىليارت يۇان، ورتو ەسەپ مەنەن شاار قالقىنىن باش تۇرا كەلە تۇرعانسومما 109 مئڭ يۇان ، دىيقانداردىن ورتوچو ساپ كىرىمى 4 مىڭ 642 يۇان  بولۇپ اشۇسۇ % 14.4 بولعون .
تارىحى ۅنۉگۉش
قاشقاربولسو ۇيعۇرچا اتالۇسۇ بويۇنچا ‹ ايتكەر› دەگەن سۅزدۉن قىسقاچا اتالۇسۇ بولۇپ سۅزقاينارىنان تۉرۉك ، اراپ تئلى، پارىس تئلى بئرىگۉسۉنۅن مايدانعا كەلگەن بولۇپمازمۇنۇ چۇڭقۇر، ار بئر سۅزدۉن ۅزگۅچۅ وقشوبوعون مانىلەرى بار .
بۉگۉنكۉقاشقار رايونۇنۇن بايىرقى جاڭى شاار اتالماسى ، بايىرقى جاڭى شاار بولسو ازىرقىقاشقار شاارى، كونۅ شاار، جاڭى شاار وودانى ، پايزىۋات وودانى، تاشقورعون وودانى،جەركەن وودانى، جاڭسار وودانى، تاشقورعون تۉشتۉگۉ قارعالىق قاتارلۇۇ وودانداردى ۅزئىچىنە الات.
حانۋۇدى دورۇنداقى چىعىش تارابى جاڭى شااردان باشتالعان، باردىق جايلاردى حانسۇلالاسى كونتۇرول قىلعان .
جاڭىەرادان مۇرداعى 60- جىلى  حان سۇلالاسىشئنجاڭدا باتىش جۇرت قورۇقچۇ بەك مەكەمەسى بەكىتكەن .قاشقار بولسو باتىش جۇرتتۇن بئربۅلۉگۉنۅ ايلانىپ مامىلەكەتتىن قارىتەسىنە كىرگىزىلگەن، تاڭ تەيزۇڭدان كىينكى تاڭسۇلالاسى اكىميەتىنىن نەگىزدۉ اربئي ئشتەر وردۇ بولۇپ قالعان. ۅزگەزىندە انشىدەگىتۅرت چوڭ ايىل بازار قاشقار ەلە . قىدىرعان قان باتىش جاقتى نەگىزدى باشقارۇۇعاۅتكۅن .
يۇانسۇلالاسىىنىن اناناس ۅكۅلۅتچۉلۉگۉندۅ قاشقار نەگىزدۉ باياندالعان باشقاقوتورۇچۇلارعا نەگىزدەلگەندە تەكىستەگى قاشقاردىن قاتىرەلەنىشىنچە بۇل قاندىقمامىلەكەتتىن جەر كۅلۅمۉ اياباي كەنەن بولۇپ بەش كۉندۅ باسىپ ۅتۉگۅ تۇرا كەلەتەكەن . ازىرقى ۉي-بۅلۅلۅردۉن تئل جازۇسۇ نەگىزىنەن تۇرۇقتۇ بەكەمدىككە ەە بولۇپ ،بۇل جەردەگى  ۉي-بۅلۅلۅر نەگىزىنەن  ئسلام دىنىنە ئشەنەت ، چەگىرا ئىچىندە كۅپتۅبئيىك تامدار تەگىز بولعون ايىلدار قورعوپ تۇرات . مۇنۇن ئىچىندە ەڭ نەگىزدۉۅزگۅچۅلۉككۅ ەە بولعونۇ قاشقار شاارى ەسەپتەلەت.
بۇلجەردىن چىعىش تارابى جانا چىعىش تۉندۉك جاقتارى اراسىندا كۅپتۅگۅن قولۅنۅرمۅنچۉلۉكتۉ نەگىز قىلعان ۇي-بۅلۅلۅر بار بولۇپ مىنالار دۉنيۅنۉن ار قايسىجايلارىندا سووداگەرچىلىك قىلات ، بۇل جەر اياباعان كۅركۅم، قووز ، جاشىل باعبان داراقزار ، جۉزۉم زار ، كەنەن كەتكەن پاقتا زار بولۇپ ۉي- بۅلۅلۅردۉن نەگىزدۉ جىلدىقكىرەشەسى پاقتادان بولۇپ تۇرمۇشۇ كۅڭۅلدۉ، داامدارى تۉركۉن تۉستۉ، مۇردا بۇل جەردەحىرىستان مۇرتتارى بولۇپ چىكاۋدار بار ەلە .
مىنگومەزگىلىندە قاشقار اكىمچىلىك رايون بولۇپ مامۇر مەكەمەسى كۅنۅ شااردا نەگىزدەلگەن.مىنگونۇن 32-جىلى قاشقاردا اكىمچىلىك ورگانى قۇرۇلعان وشوندوي ەلە 10-ىرەتكىجەركەن اكىمچىلىك رايون قۇرۇلعان . ازاتتىقتان كيىن قاشقار ايماعى جانا جەركەنايماعى قۇرۇلعان . 1956-جىلى جەركەن ايماعى امالدان قالتىرىلعان . 1971-جىلى1-ايدا قاشقار ايماعى قاشقار رايونۇنا ۅزكۅرتۉلگۅن . 1998-جىل اقىرىندا قاشقاررايوندۇن جالپى جان سانى 327.95 مئڭ ادام ، بۇنۇن ئچىندە از ساندۇۇ ۇلۇتتار جالپىجان ساندىن %90.97 ەەلەيت .
2000-جىلى5-ىرەتكى پۉتۉن مامىلەكەت تانداپ تەكشەرۉۉ ساندۇۇ مالىماتعا نەگىزدەلگەندە قاشقارايماق جالپى جان سانى 3 مئليون 405 مئڭ 713 ادام بۇنۇن ئچىندە قاشقار شاارىنداقى340 مئڭ 640 ادام ، كۅنۅ شاار رايونۇندا 345 مئڭ 380 ادام ، جاڭى شااروودانداقىلار 284 مئڭ 853 ادام ، يىڭسار وودانىندا 213 مئڭ 338 ادام ، يوپۇرعاوودانىندا 181 مئڭ 721 ادام ، جەركەن وودانىندا 620 مئڭ 329 ادام ، قارعالىقوودانىندا 370 مئڭ 229 ادام ، مەكىت وودانىندا201 مئڭ 810 ادام ، پوسكام وودانىندا129 مئڭ 441 ادام ، پەيزۋات وودانىندا 311 مئڭ 733 ادام ، مارالباشى وودانىندا 375مئڭ 883 ادام ، تاشقورعون وودانىندا 304 مئڭ 54 ادام .
2001-جىلىپۉتۉن رايون جىل اقىرىندا جالپى جان سان 348.76 مئڭ ادام ، بۇنۇن ئچىندە از ساندۇۇۇلۇتتار جان سانى %90 ەەلەيت .
2002-جىلاقىرى جالپى جان سان 348.76 ادام ، بۇنۇن ئچىندەكى شاار بازار جان سانى 70.58 مئڭادام .
2003-جىلاقىرى قاشقاردىن جالپى جان سانى 3 مئليون 501 مئڭ 198 ادام ، بۇنۇن ئچىندە شااربازار جان سانى 81.95 مئڭ ادام ، بىر شاار ، 11 وودان ، 8 رايون ئش بەجىرۉۉ ووردۇ، 26 بازار 4 كۅچۅ ، 14 ايىل ، 2310 ايىل كومتەتى ، 96 ۉي-بۉلۅ كومتەتى ، 16 تۉەنداراجالۇۇ اپتونوم باشقارىش ورگانى ،ايىل مايدان ، نەفىت بازاسى ، اسكەر ئشتەرورگانى قاتارلۇۇ ورگاندار بار .
2010-جىلىگوۋيۇەن قاشقاردىن جۇڭگودوقۇ التى چوڭ ۅزكۅچۅ ەكونومىيكالىق رايون ەكەندىگىنتاستىقتادى .
جۇعىراپىيالىقووردۇ
جەرشەكىلى : قاشقار رايونۇ ۉچ القالۇۇ توو ، بىر تارابى اچىپ جىبەرىلگەن ، تۉندۉكتارابى تيانشان توو قىرقاسى ، باتىش تارابى پامىر ەگىزدىگى بوي كۅتۅرۉپ تۇرات ،تۉشتۉك تارابى جانا چىعىش باتىش تارابىدا كۇنلۇن تووسۇ بار ، چىعىش تارابى كۅزجەتكىس تەكلىماكان قۇمدۇعۇ بار ، تۉمۅن دارىياسى بار .
ئندىستانتاراپتاقى نىم ابانىن كىرىشى قيىن ، مۇز وكيان تاراپتان كىرەتۇرعان سۇۇق ابااعىمىنىن كىرىشى دا قيىن بولۇپ ، قاشقار رايوندۇن ابا ىرايى انىق ارى جىلۇۇ بولعونكەڭ كەتگەن چۅلدۉك شەكىلدەندىرگەن ، قار مۇزدۇقتاردان اعىپ كىرگەن سۇۇ قاشقاربوستوندۇققا اعىپ كىرىپ قاشقاردىن ۅنۉگۉۉشۉنۅ شارت-جاعىداي مەنەن قامدادى ،چىياۋگىلى چوقۇسۇنۇن دەڭىز دەڭگەلىنەن بىيكتىگى 8611 مەتىر ، دەڭىز دەڭگەلىنەن ەڭتۅمۅن تەكلىماكان قۇمدۇعۇ 1100 مەتىر ، قاشقاردىن ورتوچو دەڭىز دەڭگەلىنەنبىيكتىگى 1289 مەتىر .
تووقىرقالارى
تيانشانتۉشتۉك توو قىرقاسى قاشقاردىن تۉدۉك بۅلۉگۉنۅ جايعاشقان جانا چىعىشتان باتىشقاسوزۇلعان بولۇپ ، الىپ تووسۇ ، ورتو توو ، ويپوت بار ، چىعىش باتىش ۇزۇندۇعۇ 77گرادۇس نۅل مەردىيان ، چىعىش ۇزۇندۇق 77.5 گرادۇس نۅل مەردىيان ايرىم-ايرىم الداپەيزۋات چەكاراسىنان چىعشتان باتىشقا سوزۇلعان جانا مارالباشى ئچى سىرتىناسوزۇلعان ، تيانشان توو دۉينۅدۅكۉ 8 مئڭ مەتىردەن بىيىك چوقۇلارىنان 14 بار ، جاناكۇنلۇن توو قىرقاسى ئچىندە 4 توو قىرقاسى سوزۇلۇپ جاتات ، قاشقار چەكارا ئچىندەكۇنلۇن توو قىرقا ۇزۇندۇعۇ 280 كىلومەتىر ، ورتوچو دەڭىز جۉزۉنۅن بىيكتىگى 5500مەتىردەن جوعورۇ ، دۉينۅدۅ دەڭىز دەڭگەلىنەن 8 مئڭ مەتىر بىيىك 14 چوقۇنۇن بىرى ،كۇنلۇن توو قىرقاسىنىن ئچىندە بولۇپ بۇنۇن ئچىندە بولۇپ بۇنۇن ئچىندە دەڭىزدەڭگەلىنەن بىيكتىگى 8611 مەتىر كەلەتۇرعان دۉينۅ بويۇنچا ەكىنچى وورۇنداتۇراتۇرعان چوقۇدان ەكى چوقۇ بار بولۇپ ، چىياۋگىلى چوقۇسۇ ، بۇل كۇنلۇن تووقىرقاسىنداقى نەگىزكى چوقۇ ، چىياۋگىلى چوقۇسۇنۇن نەگىزىندە دەڭىز دەڭگەلىنەنبىيكتىگى 8066 مەتىر كەلەتۇرعان شور بۇلۇم تووسۇ ، دەڭىز دەڭگەلىنەن بىيكتىگى 8047مەتىر كەلەتۇرعان ون چوقۇ بار .
تۉزدۉك: توو الدىنداقى جاتقان تۉزدۉكتۅر ئچىندە قاشقار كەڭىرى بولعون بىر تۉردۉۉ ۅزكۅچۅجەر شەكىلى تارقالعان ، بىگىز سىمال كەلكىن چۅگۉندۉسۉ ، يوپكا شەكىلدۉۉ كەلكىنچۅگۉندۉسۉ ، تۉزدۉك شەكىلدۉۉ كەلكىن چۅگۉندۉسۉ ، قىيپاچ تۉزدۉك قىزىل دارىياسىتۉزدۉگۉ جەلپىگىچ سىمال اعىن چۅگۉندۉسۉ ، تۉزدۉك اعىن چۅگۉندۉسۉ ، قۇمدۇقتانقۇرالعان ، قىزىل دارىيا ، چاقماق دارىيا ، بوعۇز دارىيا قاتارلۇۇ تۉزدۉكسەستىمالارى بۇل جەر شەكىل تۉزۉلۉشتەرى نەگىزكىسى باتىشتان چىعىشقا سوزۇلۇپ جاتات، قاشقار بولسو نەگىزكى دىيقانچىلىق رايوندورۇنۇن بىرى ، بۇل جەردە زەرەپشاندارىياسى ، تىزناپ دارىياسى قاتارلۇۇ دارىيالار بىرىككەن تۉزدۉك بولۇپ ، جەرشەكىلى تۉشتۉكتۅن چىعىشقا ازىرااق قىيپاچ ، بۇل قاشقارداقى ەڭ چوڭ بوستوندۇقەسەپتەلەت .
مۇزدۇق: قاشقار رايونۇ پامىر تووسۇ ، كۇنلۇن تووسۇ مۇزدۇقتار اياباي كەڭ تارقالعان بولۇپپامىردىن چىعىش تارابىنداقى مۇزدۇقتاردىن جالپى كۅلۅمۉ 2 مئڭ 202 كۋادىرات كىلومەتىر، كۉڭۉرت تووسۇ ، مۇز تووسۇ قاتارلۇۇ مۇزدۇقتاردىن جالپى كۅلۅمۉ 635 مئڭ كۋادىراتكىلومەتىر ، مۇزدۇقتاردىن جالپى كۅلۅمۉ 2200 مئڭ كۋادىرات كىلومەتىردەن ارتىق ،مۇزدۇقتاردىن قالىڭدىعى 100 مەتىرگە جەتگەن ، كۉڭۉرت تووسۇنۇن تۉندۉك تارابىندا مۇزدۇق بار ، بۇنۇن ۇزۇندۇ 2 مئڭ مەتىر، اجايىپ قووز بولۇپ ۅزكۅچۅ ۉزۉر بەرەت .
اعىن: قاشقار رايوندۇن گىرداسى جەر تۉزۉلۉشۉنۉن تاسىرىنە ۇچۇرايت ، توو رايوندوقۇ قارمۇزداردىن توو تاراپقا بولعون سۇۇ ۅلچۅمۉ انىق ، پۉتۉن رايوندو 5 چوڭ اعىن بولۇپبۇنۇن ئچىندە ەڭ قىسقا اعىن زەرەپشان دارىياسى قاشقاردىن ەڭ چوڭ اعىن بولۇپ ،تارماق اعىندارى كۅپ ، نەگىزكى تارماق اعىندارى تاشقورعون دارىياسى ، قىچىقتىندارىياسى  انىن قاينارى كۇنلۇن تووسۇنداقىچىياۋگىلى چوقۇسۇ قار مۇز سۇۇسۇ ارقىلۇۇ تولۇقتايت . اعىندىن جالپى ۇزۇندۇق 1000كىلومەتىر ، ۋادا كۅلۅمۉ 1081 كۋادىرات كىلومەتىر ، پۉتۉن رايون دىيقانچىلىقمايداندارىنىن  ەڭ چوڭۇ زەرەپشان تۉزدۉگۉ ،بۇلار جەركەن ، يوپۇرعا قاتارلۇۇ 11 تۉەن جانا قارعالىق بۅلۉگۉنۉن دىيقانچىلىقئزدەرى اۋات وودانى تارىم دارىياسىنداقى پىرۋوت كىرىمى %17 ، جىلدىق اعىم ۅلچۅمۉ6433 مئليارت كۇب مەتىر .
جەراستى سۇۇسۇ
قاشقارجەر استى سۇۇسۇ جالپى زاپاس ۅلچۅمۉ بولجولۇ 50-60 مئليارت كۇب مەتىر ، جەر استىاعىن نەگىزكسى جەلپىگىچ سىمال اعىن چۅگۉندۉ قاتارلۇۇلار ، بۇل چوڭ اعىندارداقىسۇۇلار كەرەكسىز زاتتار سارقىپ ايرىلات ، بۇل جەردە سىڭىپ جوعولعون دارىياسى سۇۇسۇ%30 تىن جوعورۇ بۅلۉگۉن ەەلەيت ، تۉزدۉك رايونۇنداقى جەر استى اعىندارى نەگىزكىسىۇشۇل جەردى قاينار قىلىپ ، جەر استى سۇۇسۇنۇن اراكەتتەنۉۉ چۅلكۅمۉ بولسو جوعورۇاعىنعا جەلپىگىچ سىمال تاشىلات .
اباكىلماتى
قاشقاررايونۇ ورتو ازىيانىن بوربورۇنا جايعاشقان ، جۇعىراپىيالىق چۅيرۅنۉن چەكتەمەسىنەۇچۇرايت ، ىسىق القاققا تاان بولعون كىلىماتى بىر قىيلا قۇرعاق ، تۅرت مەزكىلدىنايرىماسى چوڭ ، تەمپىراتۇرا پارقى چوڭ ، بۇۇلانۇسۇ كۅپ ، جاي مەزكىلى تامىز ىسىق ،قىش مەزكىلى انچا سۇۇق ەمەس بىروق تۅمۅن تەمپىراتۇرا مەزكىلى ۇزۇن ، جاي كۉزمەزكىلدەرى شامال كۅپ چىعات ، قۇم بوروون كۅپ جەر شەكىلى تاتاال كىلىمات پارقى بىرقىيلا چوڭ ، چوڭ جاقتان 5 رانعو بۅلۉشكۅ بولوت ، قار مۇزدار جىل بويۇ جىيلىپ تۇرات، تەمپىراتۇراسى اياباي سۇۇق ، ابا ىرايى قۇرعاق ، قىچقىلتەك كەمچىل ، كىلماتۅزگۅرۉشچان ، سۇۇق جىلۇۇ ەكى مەزكىلگە بۅلۉنگۅن .
بايلىقتارى
جەربايلىعى : قاشقاردىن جالپى جەر مايدانى 1394.79 مئڭ كەكتار ، پۉتۉن شئنجاڭ جەركۅلۅمۉنۉن 12دەن 1 ۉلۉشۉن ەەلەيت ، قۇم توپۇراق ۅلچۅمۉ تۅمۅن بولۇپ %1 تىن ەەلەيت، پۉتۉن ايدوو جەر مايدانى 57.5 مئڭ كەكتار پايدالانىشقا بولوتۇرعان جەر 11.48 مئڭكەكتار ، بۇنۇن ئچىندە ساپاتتۇۇ جۅپتۉك 2.96 مئڭ كەكتار ، زاپاس ايدوو جەر مايدانى58.81 مئڭ كەكتار ، جىلدىق ورتوچو اچۇۇ بولجولۇ 2000 كەكتار .
سۇۇبايلىعى : قاشقار رايوندۇن ار بىر دارىيا اعىندارىنىن قاينارى مۇزدۇق بولۇپ ،توودوقۇ قار مۇز القاعى ار جىلى وقشوبوعون نىمدىقتىن بەكىتىشى استىندا انىقۅزكۅرۉش پايدا قىلعان ، بۇل رايوندوردو زەرەپشان اعىمى ، كچىك اعىندار جالپى 10 ،انىن ئچىندە بىر قىيلا چوڭ بولعوندورۇنان زەرەپشان ، تىزناپ ، قىزىل ، گەز ، كۉسەنقاتارلۇۇ بەش اعىن بار ، 6-ايدان 9-ايعاچا بولعون مەزكىل جاان-چاچىن ۅلچۅمۉ جوعورۇبولۇپ %60 تەن %80 گەچە ۅرلۅپ كەلكىن اپااتى جۉز بەرەت . 80-جىلداردىن باشقى جاناورتو مەزكىلىندە پۉتۉن رايوندو چوڭ ورتو كىچىك سۇۇ امبارلارىنان 102سى بار ، جالپىساقتاش ۅلچۅمۉ 13.39 مئليارت كۇب مەتىر ، قىشتاقى ساقتاش ۅلچۅمۉ 10.7مئليارت كۇبمەتىر ، جايداقى زاپاس ۅلچۅمۉ 8-10 مئليارت كۇب مەتىر ، جالپى زاپاس ساقتاش ۅلچۅمۉ600 مئليارت كۇب مەتىر ، دىيقانچىلىق اتىزدارىنىن سۇعارىلىشى 390.5مئڭ مو ، بۇل102 سۇۇ امبارىنىن ئچىندە بىر مئلىيارت كۇب مەتىردەن ارتىق سۇۇ ساقتايتۇرعان وورۇنشىياۋحەيزى سۇۇ امبارى ، زاپاس سۇۇ 4.56 كۇب مەتىر  ، شىكىر سۇۇ امبارى ، يوڭ ەنباۋ  سۇۇ امبارى قاتارلۇۇلار ، تارقالعان جاناجايعاشقان ورۇندارىنىن نەگىزكى كەلىش قاينارى زەرەپشان دارىياسى .
ايباناتۅسۉمدۉك بايلىقتارى : ۅسۉمدۉك بايلىقتارى نەگىزىنەن ەگىز توو ، تۉزدۉك جانا چۅل ،ساسدىقتاردا بولۇپ ، بۇل جەردە بۉتگۉل ورموندۇق كۅلۅمۉ 35.53 مئڭ كەكتار ، بۇنۇنئچىندە تابىعىي ورموندۇق كۅلۅمۉ 22.93 مئڭ كەكتار ، ورموندۇق مەنەن قاپتالىشسالىشتىرماسى %2.75 ، دال-داراق تۉرلۅرۉنۅن اق تەرەك ، سۅگۅت ، تال ، ۉجۉمۅ داراعى، چىلان ، تۇحۇمەك داراعى ، جۇڭگو چىنارى ، قاراعاي ، شەمشاد ، ارچا ، جىلعىن ،تووراق ، جىعان قاتارلۇۇلار .
مۅمۅبەرەتۇرعان داراقتاردان شاپتۇن ، ۅرۉك ، ناشپۇت ، الما ، جۉزۉم ، انجۇر ، انار ،گىلاس ، پىستە ، جاڭاق قاتارلۇۇلار ، داربىز قوون ساپاتى جاقشى بولۇپ شەكەرمادداسى جوعورۇ ، اندان سىرت بۇۇداي شالى پاحتانى نەگىز قىلعان مايسا ، ارپا ،قونوق ، زىعىر قاتارلۇۇلار ، سەي-كۅكتاتتارىنان زىرە ، حاسىڭ ، كۉنجۉت ، ارپابەدىيان قاتارلۇۇلار ، داارىلىق ۅسۉمدۉكتۅردۅن چۉچۉك بۇيا ، ادام گىيا ، چەكەندە ،قارلەيلىسى قاتارلۇۇ 10 تۉرلۉۉ داارىلىق ۅسۉمدۉكتۅرۉ بار ، ۉي ايباندارىنان ۇي ،قوي ، ات ، ەشەك ، تۅۅ ، قاچىر ، قويون قاتارلۇۇلار بار ، جاپايى ايبانداردانتۉلكۉ ، جاپايى دوڭۇز ، جەيرەن ، ئلبىرىس ، ۇلار ، جاپايى قويون ، تىين ، كيىكقاتارلۇۇلار جانا قاناتتۇۇلاردان داعى بار .
كەنبايلىقتارى : ازىرعاچا بايقالعان كەن بايلىقتارىنان 67 تۉرلۉۉ كەن داارىبايلىقتارى بولعون جەردەن 224 گە جاقىن ، بۇنۇن ئچىندە ەڭ چوڭ كەن داارى بايلىقتارووردۇنان 12 سى نەگىزكى كەن بايلىقتارىنان نەفىت ، تابىعىي گاز ، تەمىر ، سىلانتىس، جەر ئسىقتىعى ، حىروم ، تىتان ، مانگان ، التىن ، كۉمۉش ، الىيومىن ، مئس ،قورعوشۇن ، ۋولفرام ، كەن داارىسى ، فوسفۇر ، پىراگىرت ، قاشتاش قاتارلۇۇلاردىنزاپاس ، مىقتارى مول .
اكىمچىلىكرايوندورعو بۅلۉنۉشۉ
قاشقاررايونۇ بىر شاار بىر اپتونوم وودان ، 10 وودان بار بولۇپ ؛ قاشقار شاارى ، كۅنۅشاارى وودانى ، يىڭسار وودانى ، يوپۇرعا وودانى ، پەيزىۋات وودانى ، جەركەن وودانى، پوسكام وودانى ، قارعالىق وودانى ، مەكىت وودانى ، مارالباشى وودانى ، تاشقورعونتااجىك اپتونوم وودانى بار . جالپى تۅرت جول بۅلۉك 28 ايىل بازار ، 140 ايىل ، 155رايون باشقارۇۇ ووردۇ ، 2296 ايىل كومتەتى . قاشقار ايماعىنىن جەر كۅلۅمۉ 1 مئليون117 مئڭ 94.3 كۋادىرات كىلومەتىر ، شاار ئچىنىن جان سانى 360 مئڭ ، پوچتو نومۇرۇ :844000 . ەل ۅكۉمۅتۉ چىعىش ەل جولۇنا جايعاشقان ، كۅنۅ شاار وودان كۅلۅمۉ 3482.94كۋادىرات كىلومەتىر ، جان سانى 37 مئڭ ، پوچتو نومۇرۇ : 8844100 ، جاڭى شاارووودان جالپى كۅلۅمۉ 2262.75 كۋادىرات كىلومەتىر ، جان سانى 23000 ، پوچتو نومۇرۇ: 844500 ، يوپۇرعا وودان جەر كۅلۅمۉ 9964.96 كۋادىرات كىلومەتىر ، جان سان 12 مئڭ، پوچتو نومۇرۇ : 844800 . جەركەن وودان جالپى كۅلۅمۉ 9036.55 كۋادىرات كىلومەتىر، جان سان 62 مئڭ ، پوچتو نومۇرۇ : 844700 . قارعالىق وودان جالپى كۅلۅمۉ 28928.64كۋادىرات كىلومەتىر ، جان سان 37 مئڭ ، پوچتو نومۇرۇ : 844900 . مەكىت وودان جالپىكۅلۅمۉ 3165.76 كۋادىرات كىلومەتىر ، جان سان 14 مئڭ ، پوچتو نومۇرۇ : 844400 .پەيزىۋات وودان جالپى كۅلۅمۉ 6600.68 كۋادىرات كىلومەتىر ، جان سان 33 مئڭ ، پوچتونومۇرۇ : 844300 . مارالباشى وودان جالپى جەر كۅلۅمۉ 18490.59 كۋادىرات كىلومەتىر، جان سان 39 مئڭ ، پوچتو نومۇرۇ : 843800 . تاشقورعون تاجىك اپتونوم وودان جالپىجەر كۅلۅمۉ 24088.42 كۋادىرات كىلومەتىر ، جان سان 3 مئڭ ، پوچتو نومۇرۇ : 845250.
قاتىناش
اۋىياتسىيا: قاشقاردان ۉرۉمچۉگۅ قاتتايتۇرعان چوڭ تىپتەكى اۋىياتسىيا ار اپتادا تۅرت قاتىمكەزەكچى ايروپىلان ۇچۇنۇ كۅبۅيتگۅن  بۇلارقىلۇۇساياقاتچىلار ۉچۉن جاقشى بولعون وڭتويلۇقتاردى جاراتىپ بەرگەن .
پويۇز: قاشقار پويۇز ىستانسىياسى قاشقار شاارىنىن چىعىشىنا جايعاشقان بولۇپ شااررايونۇنان ارالىعى 6 كىلومەتىر ، شاار رايونۇنان تەك قاعا 10 يۈەن كەتەت ، ايابايقولايلۇۇ .
اپتوموبىل: قاشقار بولسو تۉشتۉك شئنجاڭدىن قاتىناش القاعى بولۇپ ، قاتىناش ئشتەرى بىر قىيلاۅنۉكگۅن ، قاشقار تاش جولدورۇ ار تاراپقا تۇتاشات ، پۉتۉن 12 وودانعا قاتىناشقۇرالدارى قامدالعان .
كىراماشىنە : قوزعولۇش بااسى ار ۉچ كىلومەتىرگە 5يۇەن ، شاار ئچىندە اداتتاايرىدىرومعوچو بولعون ارالىققا 10يۇەندەن 30يۇانعاچا كەتەت .
جانسان : 2005-جىلى پۉتۉن رايوندۇن جىل اقىرىنداقى جان سان الدىنقى جىلداقىدان 7.87 مئڭ ادام كۅبۅيگۅن ، بۇنۇن ئچىندە شاارجان سانى 90.02 مئڭ ادام ، الدىنقى جىلداقىدان كۅبۅيۉشۉ 8.6 مئڭ ادام ، تۅرۅلۉسالىشتىرماسى %13.08 ەەلەيت ، ۅلۉۉ سالىشتىرماسى %4.1 ، تابىعىي كۅبۅيۉۉ سانى%13.09 .
ۇلۇت: قاشقار كۅپ ۇلۇت ولتۇراقتاشقان رايون بولۇپ كۅپتۅگۅن بايىرقى ۇلۇتتار ۇشۇل جەردەجاشاپ ۅتگۅن ، ەكونومىيكالىق ۅنۉگۉۉ مادانئياتى ار تۉردۉۉ ، ۇزۇن مەزكىلدۉۉ ۅنۉگۉۉساپارىندا ار ۇلۇت ۅزارا ئنتماقتاشۇۇ ، ۅزار تاسىر كۅرسۅتۉۉ ، ۅزارا بىرلەشۉۉنەگىزىندە ازىرقى زامان ۇلۇتتاردىن ۅنۉگۉۉشۉنۅ قادام قويدۇ ، 2003-جىلى چەكاراداقىاز ساندۇۇ ۇلۇتتار بولسو ۇيعۇر ، حانزۇۇ ، تاجىك ، قىرعىز ، حۇيزۇ ، ۅزۉبەك ،قازاق ، ورۇس ، داعۇر ، موڭعۇل ، تىبەت ، مانجۇ قاتارلۇۇ 31 ۇلۇت بار .
مادانئياتكۅركۅم-ۅنۅر ئشتەرى : قاشقار رايوندۇن ادابئيات كۅركۅم ۅنۅر اتقارۇۇ مادانئياتسارايى 13 ، كىتەپقانالار 8 ، اجايىپقانا 1 ، رادىئو ، ۇلاپ ۇقتۇرۇۇ ئستانسياسى146 ، تەلەۋىزور تاراتۇۇ 118 ، پۉتۉن رايوندو رادىئونۇن قاپتالۇۇ سالىشتىرماسى%95.69 .
پۉتۉنرايون تازالىق ورگاندارى 1041 ، بۇنۇن ئچىندەكى دوقتۇرقانا 221 ، ەنە بالدارساقتىعىن ساقتاش ورۇندارىنان 12 ، بۇنۇن ئچىندە سالاماتتىقتى ساقتوودوقتۇرقاناسىندا بار بولعون كارۋات 8820 ، سالاماتتىقتى ساقتوو تاحنىك قىزماتچىلار9518 ، بۇنۇن ئچىندە دوقتۇر 3962 ،
كىشلەردىنتۇرمۇشۇ : 2005-جىلى تانداپ تەكشەرۉۉگۅ قاراعاندا شاار بازارلارىنىن ورتوچو كىشىباشىنا تۇۇرا كەلەتۇرعان كىرىمى 7216 يۈەن ، امالىي اشۇۇ سالىشتىرماسى %5 ، دىيقانچارباچىلاردىن ساپ كىرىمى 1816 يۈەن ، الدىنقى جىلعا قاراعاندا 182 يۈەن ۅسكۅن ،اشۇۇسۇ %11.4 ، ئشتەمچىلەردىن ورتوچو مااشى 1500يۇەن ، اشۇۇ سالىشتىرماسى %6.57 .
قوومدۇقكەپەلەت تۉزۉلمۅسۉ بىر قىيلا بەكەمدەلگەن بولۇپ ، پۉتۉن جىل 10.5 مئڭ ئشچىلەرئشسىزدىك سۇعارتاسىنا قاتىناشتىرىلعان ، اشۇۇسۇ %3 ، 5.15 مئڭ ادام نەگىزىنەنقارتايعاندا كۉتۉنۉ سۇعارتاسىنا ەە بولعون ، اشۇۇسۇ %6.2 ، 17.64 مئڭ ئشچىداۋالانىش سۇعارتاسىنا قاتىناشتىرىلعان ، اشۇۇسۇ %2 ، ايىل بازارلارداقى تۅمۅنتۇرمۇش كەپەلەتىنىن تارقاتۇۇ 1.3 مئليارت يۈەن ، تۅمۅن تۇرمۇش كەپەلەتىنەنباارىلانعاندار 14.13 مئڭ ادام پۉتۉن رايون ئچىندە ارتۉرلۉۉ قووم پاراباندىقووردۇنان 19 بار ، پاراباندىق لاتارىياسى 70067.84 مئڭ يۈەن ، قووم پاراباندىق ۅمۉرسۇعارتاسى جالپى قور 2 مئليون 473.74 مئڭ يۈەن .
ەكونومىيكا
1. ۇنۋرسال
باشتاپقىقادامدا ەسەپتەگەندە قاشقار رايونۇ جالپى ئشتەپ چىعارۇۇ قىمباتى 517.3 مئليارتيۈەن ، الدىنقى جىلعا قاراعاندا اشۇۇ سالىشتىرماسى %15.7 ، بۇنۇن ئچىندە ۅنۅر جايكەسبىنىن اشۇۇ قىمباتى 175.2 مئليارت يۈەن ، اشۇۇ سالىشتىرماسى %17.5 ، ەكىنچىكەسىپتىن ارتۇۇ قىمباتى 143.1 مئليارت يۈەن ، ارتۇۇ سالىشتىرماسى %28 ، ۉچۉنچۉكەسىپتىن ارتۇۇ قىمباتى 199 مئليارت يۈەن ، ارتۇۇ سالىشتىرماسى %17.5 ، ۉچكەسىپتىن تۉزۉلۉشۉندۅ بىرىنچى كەسىپتىن ەەلەگەن ووردۇ %39.3 ، ەكىنچى  كەسىپ بولسو %27.7 ، ۉچۉنچۉ كەسىپ بولسو %38.4، كىشى باشىنا تۇۇرا كەلەتۇرعان جالپى ئشتەپ چىعارۇۇ قىمباتى 12817 يۈەن ، الدىنقىجىلعا قاراعاندا ارتۇۇ سالىشتىرماسى %13.1 ۅرلۅگۅن .
ۉيبۉلۅنۉن ۇنۋرسال كرەكتۅۅ قىمباتى الدىنقى جىلدارعا قاراعاندا %4.6 ۅرلۅگۅن ، بۇنۇنئچىندە جەمەكتىكتەردىن بااسى %8.9 ، اراق تامەكى بااسى %8.8 ، كيىم-كەچەكتەردىنبااسى %2.3 ، ولتۇراق ۉيدۉن بااسى %0.7 ، تۉشۉمدۅردۉن ساتىلۇۇ قىمباتىنىن داراجاكۅرسۅتگۉچۉ %3.9 ، تەيلۅۅ تۉرلۅرۉنۉن بااسى %2.8 ۅرلۅگۅن .
2. دىيقانچىلىق
پۉتۉنجىلداقى دىيقانچلىق ، ورمونچۇلۇق جانا بالىقچلىق جالپى ئشتەپ چىعارۇۇ قىمباتى360.14 مئليارت يۈەن ، الدىنقى جىلداقىعا قاراعاندا ارتۇۇ سالىشتىرماسى %5.54 ،بۇنۇن ئچىندە اشتىق ايدوو مايدانى 632.65 مئڭ كەكتار ، ارتۇۇ سالىشتىرماسى %1.46 ،پاحتا كۅلۅمۉ 321.17 مئڭ كەكتار ، ارتۇۇ سالىشتىرماسى %1.63 ، داربىز ايدوو كۅلۅمۉ99.55 مئڭ كەكتار ، ارتۇۇ سالىشتىرماسى %8.31 ، سەي كۅكتات ايدوو كۅلۅمۉ 91.52 مئڭكەكتار ، ارتۇۇ سالىشتىرماسى %8.57 ، ورموندۇق كۅلۅمۉ 501.11 مئڭ كەكتار ، ارتۇۇسۇ%11.93 ، پۉتۉن جىل اشتىق ئشتەپ چىعارۇۇ ۅلچۅمۉ 267.92 مئڭ توننا ، ارتۇۇسۇ %4.03، بۇنۇن ئچىندە بۇۇداي 129.81 مئڭ توننا ، قونوق 125.58 مئڭ توننا ، پاحتا 36.98مئڭ توننا ، سەي-كۅكتات ئشتەپ چىعارۇۇ 259.98 مئڭ توننا ، مئڭ توننا ، ارتۇۇسۇ%2.59 ، داربىز 266.87 مئڭ توننا ، ارتۇۇسۇ %11.46 ، باق ورمونچۇلۇق 266.87 مئڭتوننا ، ارتۇۇسۇ %14.65 .
3. ۅنۅرجاي جانا قۇرۇلۇشچۇلۇق
2012-جىلىپۉتۉن رايون باجى تاپشىرۇۇچۇلار 1090 (جەكە باج تاپشىرۇۇچۇلاردى ۅز ئچىنە البايت)بۇنۇن ئچىندە كەرحانا كۅلۅمۉندۅكۉ ۅنۅرجاي 31.1 مئلىيارت يۇەن ، ارتۇۇسۇ %31.2 ، كىچىكۅنۅرجاي ارتۇۇ قىمباتى 50.2 مئليارت يۇەن ، ارتۇۇسۇ %29.3 ، بۇنۇن ئچىندە جەڭىلۅنۅر جاي ئشتەپ چىعارۇۇ %105.6 ، وور ۅنۅر جاي %97.7  .
4. مۇقۇم بولعون قور
پۉتۉنقووم مۇقۇم كاپتال قور سالىنماسى 500.81 مئليارت يۇەن ، ەلدىنقى جىلعا قاراعاندا%30.2 اشقان ، قور سالىنماسىنان قاراعاندا بىرىنچى كەسىپگە بولعون سالىنما قور19.31 مئليارت يۇەن ، الدىنقى جىلعا قاراعاندا %2.3 اشقان ، ەكىنچى كەسىپگەسالىنعان قور 155.46 مئليارت يۇەن ، ارتۇۇسۇ %2.5 ، بۇنۇن ئچىندە ۅنۅرجايسالىنماسى 144.28 مئليارت يۇەن ، ارتۇۇسۇ %26.6 ، ۉچۉنچۉ كەسىپگە بولعون سالىنماقور 325.4 مئليارت يۇەن ، ارتۇۇسۇ %52.3 بولعون .
5. سوودا جانا ساياقاتچىلىق
كەرەكتۅچۉلۅردۉنپارچا ساتىپ الۇۇ جالپى سومماسى 110.47 مئليارت يۇەن ، ارتۇۇسۇ %23.48 ،ستاتىسكاعا نەگىىزدەلگەندە ، ايىل بازار كەرەكتۅچۉلۅردۉن پارچا ساتىپ الۇۇ سومماسى89.32 مئليارت يۇەن ، ارتۇۇسۇ %22 ، ايىل بازارلاردىن پارچا ساتىپ الۇۇ سومماسى21.15 مئليارت يۇەن ، ارتۇۇسۇ %30.15 ، كەرەكتۅچۉلۅردۉن كەرەكتۅۅ ابالىن ىستاتسكاقىلعاندا پارچا جانا توپ ساتىپ الۇۇ سومماسى 96.26 مئليارت يۇەن ، ارتۇۇسۇ %22.29، جەمەك-ئچمەك سوودا سومماسى 14.21 مئليارت يۇەن ، ارتۇۇسۇ %32.22 .
پۉتۉنجىل سىرتقى سوودا ئمپورت ەكىسپورت جالپى سومماسى 10.73 مئليارت امەرىكا دوللارى ،ارتۇۇسۇ %4.18 ، بۇنۇن ئچىندە ەكىسپورت 10.67 مئليارت امەرىكا دوللارى ، ارتۇۇسۇ%3.84 ، ئمپورت سومماسى 508.4 مئليارت امەرىكا دوللارى ، ارتۇۇسۇ %23.5 ، جىلاقىرقى جەكە سوودا ۅنۅرجاي ەەلەرى 6.8 مئڭ ، كەسىپ مەنەن الپۇرۇشقاندار 9.3 مئڭادام ، تىزىمدەلگەن قور 13.5 مئليارت يۇەن ، قارىدار چاقىرىپ قور سالۇۇ تۉرۉنۅن553 ، بۇنۇن ئچىندە جاڭى تۉر سانى 320 ، امالىي جۉرگۉزۉلگۅن تۉر قور سومماسى 248.1مئليارت يۈەن ، شئنجاڭ ئچىنە سالىنعان قور 45.7 مليارت يۇەن ، ارتۇۇسۇ %19.43 ،2012-جىلى قاشقارعا كەلگەن ساياقاتچىلار سانى ، 360.2مئڭ ادام قاتىم ، ساياقاتتانكىرگەن جالپى كىرىم 21.1 مئليارت يۇەن ، ارتۇۇ سالىشتىرماسى %14.2 جانا%48 ،چەتەلدىك ساياقاتچىلار سانى 7.97 مئڭ ادام ، ارتۇۇسۇ %1.7 ، پۉتۉن رايون ئچىندە اداراجالۇۇ ساياقات ووردۇنان 31 بار بۇنۇن ئچىندە تۅرت ا داراجالۇۇدان 4 ، ۉچ اداراجالۇۇدان 7 بار ، ەكى ا داراجالۇۇدان 20 بار ، 25 ساياقات كوپاراتىبى ،جىلدىزدۇۇ مەيمان سارايدان 33 ، بۇنۇن ئچىندە تۅرت ا داراجالۇۇ مەيمان سارايدان 5، ۉچ جىلدىزدۇۇ مەيمان سارايدان 14 بار .
6. مالىيا ، پۇل مامىلە سۇعۇرتا ئشتەرى
مالىياكىرىمى 71 مئليارت يۇەن ، جەرلىك مالىيا كىرىمى 50.35 مئليارت يۇەن ، تۅمۅندۅشۉ%9.93 ، بۇنۇن ئچىندە فۇنت كىرىمى %12.55 ، حام چوت %80.17 ، بۇنۇن ئچىندەكىاعارتۇۇ سالىنماسى 68.59 مئليارت يۇەن ، ارتۇۇسۇ %26 ، قووم كەپەلەتى جانا ئشكەورۇنداشتىرۇۇ سالىنماسى 25.99 مئليارت يۇەن ، ارتۇۇسۇ %7.7 ، داۋالاش سالىنماسى23.92 مئليارت يۇەن ، ارتۇۇسۇ %10.3 ، باق ورمون سۇۇ ئشتەر سالىنماسى 34.18مئليارت يۇەن  ، ارتۇۇسۇ %56.1 ، ولتۇراقۉي سالىنماسى 52.72 مئليارت يۇەن  ،ارتۇۇسۇ %15.7 ، پۉتۉن جىل سۇعارتا كىرىمى 13.6 مئليارت يۇەن  ، بۇنۇن ئچىندەكى مال مۉلۉك سۇعارتا كىرىمى 6.9مئليارت يۇەن  ، ۅمۉر سۇعارتا كىرىمى 4.2مئليارت يۇەن  .
7. اعارتۇۇ جانا پەن تاحنىيكا
اداتتاقىجوعورۇ وقۇۇجايى 1 ، وقۇۇچۇ قابىلدوو سانى 3330، مەكتەپتە وقۇپ اتقان وقۇۇچۇلار116 مئڭ 99 ، وقۇتۇۇچۇ 709 ، بۇنۇن ئچىندەكى جوعورۇ داراجالۇۇ تاحنىك 212 ، %30ەەلەيت ، ماگىستىر اسپىرانت ئنۋاندان جوعورۇلار 353 ، %49 ەەلەيت ، چوڭدور اعارتۇۇئنستوتۇنان بىرۅ بار .
ورتوتاحنىكوم مەكتەپتەن 27 ، وقۇۇچۇ قابىل قىلۇۇ سانى 1987 ، مەكتەپتە وقۇپ جاتعانوقۇۇچۇلار 28749 ، پۉتۉرگۅندۅر 7291 ، بۇنۇن ئچىندە كەسبىي تولۇق ورتودون 12 ،وقۇۇچۇ قابىل قىلۇۇ سانى 5813 ، مەكتەپتە وقۇپ جاتعان وقۇۇچۇلار 15295 ، اداتتاقىورتو مەكتەپ 44 ، وقۇۇچۇ قابىل قىلش2.27 مئڭ ، مەكتەپتە وقۇپ جاتعان وقۇۇچۇلار5.49 مئڭ ، اداتتاقى تولۇقسۇز ورتو مەكتەپ 167 ، وقۇۇچۇ قابىل قىلىش سانى 6.35 مئڭ، وقۇپ اتقاندار 19.41 مئڭ ، العاچقى اعارتۇۇ ووردۇنان 923 ، وقۇۇچۇ قابىل قىلىشسانى 7.47 مئڭ ، وقۇپ اتقاندار 13.07 مئڭ ، باشتالعىچ مەكتەپ جاشىنداقىۅسپۉرۉمدۅردۉن مەكتەپگە كىرۉۉ سالىشتىرماسى %99.78 ، تولۇقسۇز ورتو %99.42 ،باشتالعىچ مەكتەپتى بۉتۉرۉپ جوعورۇ ۅرلۅۅ سالىشتىرماسى %98.81 ، تولۇق ورتوعوۅرلۅپ وقۇۇ سالىشتىرماسى %33.61 .
2012-جىلىپۉتۉن رايون مامىلەكەت بئلىم مۉلۉك ۇقۇعۇ ئلتىماسىنان 141 پارچا ، پاتىنت ۇقۇعۇ 8پارچا ، امالىي جاڭى تىپتەكى پاتىنىتدەن 44 ، سىرتقى كۅرۉنۉشتۉ دولبوور باتىنتۇقۇعۇنان 89 پارچا .
8. قووپسۇزدۇق جانا چۅيرۅ اسىروو
پۉتۉنجىل جۉز بەرگەن جارالانۇۇ ۅلۉۉ وقۇيالارىنان 885 ، ۅلگۅندۅر 179 ، تىكەلەيەكونومىيكالىق زىيان 515.1 مئڭ يۇەن ، قاتىناشتان جارالانۇۇ سالىشتىرماسى %3.87 .
9. داڭىقتۇۇ جەكەلەر
امانىساحان، انىن حانىم قىزدارعا قاراتا ادەپ احلاق جاقتاقى چىعارماسىنان «قووز احلاق» «ئچكىدۉينۅ قووزدۇعۇ» قاتارلۇۇلار كىشلەردىن دىقات ەتبارىن قوزعويت .
ئپارحان، 1734-جىلى 10-ايدىن 11-كۉنۉ تۇۇلۇپ ، 1788-جىلى 5-ايدىن 24-كۉنۉ دۉينۅدۅن ۅتگۅن.
8 k) h% _. J) g: d2 m6 X6 x
无效楼层,该帖已经被删除
ءسىز تىركەلگەننەن كەيىن جاۋاپ جازا الاسىز كىرىش | اۆتوماتتى تىركەلۋ

سۋرەتسىز نۇسقا|قولفون نۇسقا|قادام تورۇ    

GMT+8, 2018-5-23 15:09 , Processed in 0.245299 second(s), 22 queries .

Powered by Discuz! X2.5

© 2001-2012 Comsenz Inc.

چوققىغا قايتىش